Uskam
Tuż przy brzegu, na promenadzie na północ od Sassnitz, leży coś, co za pierwszym razem może wywołać zaskoczenie: ogromny, rdzaworóżowy głaz wystający z wody, dumnie górujący nad bałtycką plażą. To Uskam - szósty co do wielkości znany głaz narzutowy na wyspie Rugia, nazywany przez miejscowych Małym Helgolandem ze względu na swój charakterystyczny zarys przypominający słynną wyspę na Morzu Północnym.
Skała z innego świata - i innej epoki
Uskam nie pochodzi z Rugii ani nawet z Niemiec. Ten imponujący blok skalny wywędrował tu aż z południowej Szwecji, transportowany przez lodowce podczas ostatniego zlodowacenia w epoce plejstocenu. Zbudowany z prekambryjskiego granitu smalandzkiego, bogatego w skalenie alkaliczne, zawdzięcza swój ciepły, rdzawy odcień wysokiej zawartości tych właśnie minerałów. Kiedy stoisz obok, trudno nie poczuć ogromu geologicznego czasu - masz przed sobą skałę liczącą setki milionów lat, która przebyła setki kilometrów uwięziona w lodzie.
Wymiary Uskamu robią wrażenie: 5,50 m długości, 4,80 m szerokości i 3 m wysokości. Jego objętość wynosi 41 m³, a masa - aż 110 ton. W 1999 roku głaz został oficjalnie zarejestrowany jako geotop, co potwierdza jego wyjątkowe znaczenie przyrodnicze i naukowe.
Historia miejsca - kąpielisko i zniszczone mosty
Miejsce, w którym leży Uskam, ma ciekawą historię związaną z kąpielowymi tradycjami wyspy. Do 1912 roku znajdowało się tu Herrenbad - kąpielisko przeznaczone wyłącznie dla mężczyzn, popularne w epoce, gdy plaże były ściśle podzielone według płci. Po jego likwidacji głaz pozostał jedną z atrakcji promenady.
Przez pewien czas do skały prowadziła mała drewniana kładka, która umożliwiała turystom wejście na jej szczyt. Sztorm z 3 na 4 listopada 1995 roku doszczętnie ją zniszczył. Niedługo potem zbudowano nową przeprawę - tym razem w solidniejszej, metalowej konstrukcji. Natura jednak okazała się silniejsza: 21 lutego 2002 roku silny napór kry lodowej rozerwał i tę kładkę. Od tamtej pory nie została odbudowana, więc dziś Uskam można podziwiać jedynie z brzegu.
Dostępność okolicy poprawiła się w kwietniu 2021 roku, kiedy oddano do użytku nowe schody przy Karl-Liebknecht-Ring, prowadzące na promenadę i plażę - tuż obok Małego Helgolandu.
Co zobaczysz na miejscu
Uskam prezentuje się najpiękniej podczas spokojnych dni, gdy woda wokół niego jest przejrzysta i można dostrzec jego podwodną podstawę. Przy sztormowej pogodzie fale rozbijają się o granit z siłą, która natychmiast tłumaczy, dlaczego żadna drewniana ani metalowa kładka nie miała tu długiego żywota. Rdzaworóżowy kolor skały pięknie kontrastuje z błękitem Bałtyku i szarością nieba - to jedno z tych miejsc, które fotografuje się niemal odruchowo.
Promenada wzdłuż brzegu jest dobrze utrzymana i przyjemna do spacerów, a Uskam stanowi naturalny punkt orientacyjny i cel krótkiej wędrówki z centrum Sassnitz.
Praktyczne informacje i okolica
Uskam leży bezpośrednio przy promenadzie plażowej, na północ od centrum Sassnitz - jednego z głównych miast na Rugii. Dojście na piechotę z centrum Sassnitz zajmuje kilkanaście minut. Wstęp na plażę i promenadę jest bezpłatny, a głaz można oglądać przez cały rok o każdej porze.
W pobliżu warto odwiedzić sam Sassnitz z jego malowniczym portem i klifami kredowymi, które stanowią fragment słynnego Parku Narodowego Jasmund. Rugia oferuje wyjątkowe połączenie geologicznych osobliwości, nadmorskiej przyrody i historii - a Uskam, choć skromny rozmiarami, jest tego połączenia doskonałym symbolem.
Na mapie
Zaplanuj trasęNajczęściej zadawane pytania
Czym jest Uskam i dlaczego warto go zobaczyć?
Uskam, zwany też Małym Helgolandem ze względu na swój kształt, to jeden z największych znanych głazów narzutowych na wyspie Rugia - szósty pod względem wielkości. Waży aż 110 ton i pochodzi z południowej Szwecji, skąd podczas ostatniej epoki lodowcowej został przetransportowany przez lodowce. To wyjątkowe świadectwo prehistorycznej historii geologicznej regionu, zarejestrowane oficjalnie jako geotop w 1999 roku.
Gdzie dokładnie znajduje się Uskam na Rugii?
Uskam leży bezpośrednio przy promenadzie plażowej, na północ od Sassnitz - jednego z głównych miast portowych Rugii. Głaz położony jest przy samej linii brzegowej, więc można go dostrzec zarówno z promenady, jak i z plaży. Od kwietnia 2021 roku nowe schody przy Karl-Liebknecht-Ring umożliwiają wygodne dotarcie na promenadę i plażę w pobliżu głazu.
Jak dostać się do Uskam?
Sassnitz jest dobrze skomunikowane z resztą Rugii - można dotrzeć tam samochodem, autobusem lub pociągiem. Po przybyciu do Sassnitz wystarczy udać się na północną część promenady plażowej. Głaz jest widoczny z brzegu, a od 2021 roku nowe schody przy Karl-Liebknecht-Ring ułatwiają zejście na plażę w jego okolicach. Spacer wzdłuż promenady sam w sobie jest przyjemną atrakcją.
Jakie są rozmiary i skład geologiczny głazu?
Uskam ma 5,50 m długości, 4,80 m szerokości i 3 m wysokości, a jego objętość wynosi 41 m³. Zbudowany jest z prekambryjskiego granitu z Smalandii, charakteryzującego się rdzawoczerwonawym kolorem i dużą zawartością skalenia alkalicznego. Ten typ skały pochodzi z południowej Szwecji i trafił na Rugię w plejstocenie, podczas ostatniego zlodowacenia, niesiony przez masy lodowe.
Czy można wejść na głaz Uskam?
Obecnie wejście na głaz nie jest możliwe. W przeszłości istniał drewniany mostek, który umożliwiał dostęp do Uskam, jednak sztorm zniszczył go w listopadzie 1995 roku. Odbudowany metalowy mostek został z kolei zniszczony przez kry lodowe w lutym 2002 roku i od tamtej pory nie został odtworzony. Głaz można więc podziwiać z plaży i promenady, lecz nie wejść na niego.
Czy Uskam to atrakcja odpowiednia dla dzieci i rodzin?
Tak, Uskam to ciekawa atrakcja dla całej rodziny. Dzieci z pewnością zafascynuje ogromny głaz stojący przy plaży, a rodzice mogą opowiedzieć im o epoce lodowcowej w przystępny sposób. Okoliczna plaża i promenada w Sassnitz tworzą przyjemne otoczenie do spacerów. Wstęp jest bezpłatny, a samo miejsce jest łatwo dostępne, co czyni je wygodnym punktem wycieczki rodzinnej.
Kiedy najlepiej odwiedzić Uskam?
Uskam można odwiedzać przez cały rok. Latem okoliczna plaża tętni życiem i panuje przyjemna atmosfera nadmorska. Wiosna i jesień oferują spokojniejsze warunki do podziwiania głazu i spacerów po promenadzie. Zimą można doświadczyć dzikiego uroku Bałtyku, choć warunki pogodowe bywają zmienne. Głaz jest widoczny niezależnie od pory roku i nie obowiązują żadne godziny otwarcia.
Co jeszcze można zobaczyć w okolicach Uskam w Sassnitz?
Sassnitz to atrakcyjne miasto portowe z malowniczą promenadą, plażą i klifami. W pobliżu znajduje się słynny Park Narodowy Jasmund z kredowymi klifami, wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Warto też odwiedzić port rybacki, lokalne restauracje serwujące świeże ryby oraz muzeum. Sassnitz stanowi doskonałą bazę wypadową do poznawania wschodniej części Rugii.
Bilety i wycieczki
Zarezerwuj z wyprzedzeniem najlepsze atrakcje, wycieczki i bilety.