Preußensäule

Aan de zuidoostkust van het eiland Rügen staan twee imposante zuilen die al meer dan anderhalve eeuw wacht houden over de Baltische kust. De Preußensäulen - de Pruisische Zuilen - zijn meer dan louter steen: ze zijn een stille getuigenis van macht, militaire geschiedenis en de politieke ambities van een koninkrijk dat zijn stempel op heel Noord-Europa drukte. Wie de moeite neemt om deze monumenten op te zoeken, wordt beloond met een bijzondere combinatie van historische diepgang en een prachtige omgeving aan de rand van de Oostzee.

De geschiedenis achter de zuilen

De twee monumenten werden opgericht in opdracht van de Pruisische koning Frederik Willem IV, respectievelijk in 1854 en 1855. Het eerste monument, bij het dorp Neukamp, werd op 15 oktober 1854 ingewijd. Het tweede, bij Groß Stresow, volgde precies een jaar later - op de zestigste verjaardag van de koning zelf, een symbolische datum die de inhuldiging extra gewicht gaf.

De zuilen herdenken twee historische militaire landingen op Rügen: die van Brandenburgse troepen in 1678 en van Pruisische troepen in 1715. Met deze monumenten wilde Pruisen zijn historische aanspraken op de zuidelijke Baltische regio krachtig onderstrepen. De keuze voor de zuidoostkust - precies de plek waar die landingen ooit plaatsvonden - was dan ook allesbehalve toevallig.

Wat je ziet

Beide zuilen zijn meer dan vijftien meter hoog en beheersen daarmee ruimschoots het omringende landschap. Wat de monumenten extra bijzonder maakt, is het materiaal waaruit ze zijn vervaardigd. De trommelstukken van de zuilen en delen van de voetstukken werden gehouwen uit een van de grootste zwerfstenen van Noord-Duitsland: de zogeheten Große Stein bij Nardevitz, op het schiereiland Jasmund op Rügen zelf.

Die keuze had echter een keerzijde. Door het houwen van de blokken werd de indrukwekkende zwerfkei grotendeels vernietigd. Toch steekt de rots nog altijd meer dan drie meter boven de grond uit en is het restant nog steeds de moeite waard om te bezoeken. Het is een wrange herinnering aan hoe de natuur moest wijken voor de politieke representatiedrang van een koninkrijk.

Symboliek en betekenis

De Preußensäulen zijn niet zomaar twee stenen kolommen - ze staan symbool voor de Pruisische Machtsanspruch, de aanspraak op macht over de zuidelijke Oostzeeregio. In de negentiende eeuw was Rügen al eeuwenlang een strategisch en politiek begeerd eiland geweest, met een turbulente geschiedenis van Zweedse en Deense invloed. De Pruisische zuilen markeerden definitief wie er nu het heft in handen had.

Die laag van politieke symboliek maakt de monumenten tot meer dan een toeristische curiositeit. Ze nodigen uit tot nadenken over hoe landschappen en monumenten worden ingezet als instrumenten van macht en identiteit - een thema dat ook vandaag de dag nog steeds actueel is.

Praktisch en ligging

De twee zuilen staan in de buurt van Neukamp en Groß Stresow, beide tegenwoordig dorpen binnen de gemeente Putbus - een van de mooiste en meest karakteristieke plaatsen op Rügen, bekend om zijn classicistische architectuur en het nabijgelegen Lauterbach aan het water. De ligging aan de zuidoostkust maakt een bezoek aan de Preußensäulen goed te combineren met een verkenning van dit deel van het eiland.

In de omgeving

Wie de Preußensäulen bezoekt, bevindt zich in een aantrekkelijke hoek van Rügen. Het schiereiland Jasmund, waar de zwerfkei Große Stein bij Nardevitz nog altijd te zien is, ligt op het eiland en biedt naast dit geologische curiosum ook het wereldberoemde Nationaal Park Jasmund met zijn imposante witte krijtrotsen. Putbus zelf, met zijn elegante stadsgezicht en pittoreske theater, is een uitstekende uitvalsbasis voor wie meer van zuidoost-Rügen wil ontdekken.

Źródło: Wikipedia